Levensverhalen in Centrum Elisabeth

collagevoorlezen2

 

Levensverhalenschrijvers lezen voor uit eigen werk

Breda – 15 november 2015

Nederland Leest 2015  en ook Breda leest en luistert. Dat gebeurt tijdens de Salonbibliotheek in Centrum Elisabeth waar Kaatje’s levensverhalenschrijvers voorlezen uit eigen werk.  Karen Meys kijkt glimlachend en trots toe hoe haar cursisten, we volgden allen bij haar de Levensverhalen schrijvencursus, het ervan afbrengen en ook  Marian, van de bibliotheek  en vrijwilliger Aagje vanuit Wij, luisteren geboeid naar onze verhalen. De Salonbibliotheek is een project vanuit Bibliotheek Breda dat kwetsbare ouderen in verbinding wil brengen met de meer vitale senioren. Onder het motto ‘Vitaal ontmoet Kwetsbaarheid’  worden de activiteiten georganiseerd.  De bibliotheek werk hierin samen met vrijwilligers van de organisatie Wij.

 

De verhalen gaan over persoonlijke herinneringen aan typische gebeurtenissen en markante perioden in het leven.  José vertelt het verhaal  over opgroeien in de vijftiger jaren toen meisjes nog borstrokken droegen. Ze heeft verschillende voorwerpen van vroeger meegenomen zoals een emaille melkkan en ook een loden voorwerp met een haakje. Een van de luisteraars met een agrarische achtergrond weet te vertellen dat het een schraper is, een voorwerp dat gebruikt werd bij de (thuis)slacht.  Wim heeft een gevoelig verhaal over zijn zintuigen waarmee hij als opgroeiende boerenzoon op het Zeeuwse land de wereld om zich heen waarneemt.  Hij vertelt hoe hij als kind moest vluchten voor de watersnoodramp naar zijn tantes en  hoe een van hen uitriep dat het nooit meer goed zou komen en hoe zijn andere tante vermanend zei : ‘Er zijn kinderen bij’.

 

Jan’s verhaal gaat over zijn Wonderbaarlijke wedergeboorte op zee. Hoe hij, tijdens zijn tocht naar Nederland, op vlaggeschip ‘De Oranje’  door de liefde verandert van een stotterende jongen in een Man. Hoe het geluk hem altijd is blijven omarmen en dat hij zelf ook niet weet waaraan hij dat verdiend heeft.

 

Dan is er ook het verhaal van mijn zusje Anja die als piepjonge correspondent van de Utrecht-Oostbode bergbeklimmer Ronald Naar interviewt en hoe deze haar verhaal over hem in de Utrechtse Bode veruit het beste vindt dat hij in tijden over zichzelf heeft gelezen. Ze beschrijft de bijzondere ontmoeting met de ontroerende stadsarchivaris van Utrecht en hoe hij haar vertelt over Hieronimus van Alphen die juist in deze wijk inspiratie vond voor zijn gedichten. Ze leest ‘ Jantje zag eens pruimen hangen’ en een dame vult aan; ze kent het v ersje uit haar hoofd. Op de vraag of iemand wel eens een eenmalige bijzondere ontmoeting  heeft gehad herinnert dezelfde dame zich een ontmoeting met een clownverzamelaar die ze als kind in haar geboortestad Den Haag had. De clou ervan ben ik even kwijt.

 

moivoorlezen

 

Zelf draag ik – compleet met Brabants Bont kookschort en pollepel in de hand- met ‘Walter’s Estuvade’ mijn verhaal voor over mijn vaders kookkunst en zijn beroemde stoofschotel. Hoe de keuken in no time veranderde in een bedrijvige bende en hoe hartstochtelijk en gul hij strooide met kruiden  terwijl er melancholische fadomuziek op de achtergrond klonk. Ik vind het leuk om het verhaal te doorspekken met Walter’s humor en eigenheid zoals zijn aloude grapje over de basis van zijn gerecht; een restje soep uit 1848. Ik vraag de luisteraars naar hun lievelingsgerechten. ‘Keeltjesstamp’ zegt iemand en ik hoor meteen mijn vaders woorden over  stamppot door me heen: ‘De stamptijd is gelijk aan de kooktijd’. Hij zei het alsof het een wiskundige formule betrof.  ‘Wortelen’ wordt als vroegere delicatesse genoemd omdat die niet zo zout smaakten als alle andere ingemaakte groenten die ze als kind meestal te eten kreeg.

 

Aan de reacties merk ik veel mensen zich in de verhalen herkennen, vooral ook door de emoties die er in doorklinken. Verliefdheid en heimwee maar ook kinderlijke schaamte is er in de persoonlijke geschiedenissen te bespeuren en wie kent die gevoelens nou niet? Het zijn juist de heftige sentimenten die ervoor zorgen dat de dingen ons vaak tot in de kleinste details bijblijven. Jeugdherinneringen vertegenwoordigen gevoelswaarde. Het zijn  ervaringen van bewogenheid en geraakt worden die ten grondslag liggen aan de lessen die het leven ons leert. Dat kunnen harde lessen zijn  en ook dat wordt herkend.

 

Als mijn zus Anja en ik het verloop van de middag nog eens de revue laten passeren, zijn we het erover eens dat het goed is om een volgende keer wat meer pauzes in te lassen en er een duidelijke kop en staart aan te geven. Een begin met een warm welkom en een afgebakend eind is duidelijk en daar is bij deze doelgroep van kwetsbare ouderen behoefte aan. Toch is, al met al, deze literaire salon een mooie, betekenisvolle activiteit en ontmoeting, een bewogen herfstmiddag met herkenning, verbinding en  inspiratie. Aan het eind van de middag ontvangen de deelnemers als cadeautje van de Openbare Bibliotheek ter gelegenheid van Nederland Leest 2015 het boekje Korte Verhalen.

 

Mocht je zelf belangstelling hebben om te schrijven over je leven dan ben je welkom in Schrijfcafé Breda waar Karen Meys en ik, Monique, elke laatste donderdag van de maand van 2 tot 4 speelse schrijfopdrachten geven. De locatie is Het Hijgend Hert aan de Pasbaan in Breda. In november is het schrijfcafé op 26 november. Het thema is Sprookjes.